دين و انديشه

روزه واقعي و کيفيت روزه داري
دوشنبه 25 مرداد 1389 - 9:09:08 AM
  بزرگنمایی:

نويسنده: عليرضا تاجريان
بسياري از ما فکر مي کنيم که روزه گرفتن به نخوردن و نياشاميدن است و همين که از صبح تا شب را گرسنه و تشنه بمانيم، روزه هستيم و مي توانيم از برکات ماه مبارک رمضان بهره مند شويم، اما اين گونه نيست. روزه واقعي و کيفيت روزه داري داراي شرايطي است که در ادامه به آن اشاره مي کنيم:
حضرت ادريس پيامبر (ع) در صحف خويش فرمود: هرگاه وارد ماه صيام شديد، پس خويشتن را از هر پليدى و ناپاكى پاك سازيد، (درون خود را براى پذيرش عبادت ويژه خداوند پاكسازى نمائيد) و روزه بگيريد براى خداوند با قلبى خالص و نورانى و پاك از فكرهاى بد، و صداهاى نامفهوم و بى معنى و زشت، زيرا خداوند حبس مى‏نمايد دلهاى ناپاك و نيتهاى غير خالص شما را و دهنهاى شما نبايد فقط با امساك از خوردني ها صائم و روزه‏دار باشد. بلكه بايد جوارح شما از گناهان نيز روزه باشد (يعنى اعضاء شما هم بايد از معصيت‏خدا امساك نمايد) و همانا خداوند راضى نمى‏گردد و خشنود نمى‏شود از شما به اينكه فقط از خوردنيها پرهيز كنيد، بلكه از كل منكرات و زشتيها بايد پرهيز نمائيد تا آنجا كه تغيير حالت پيدا كنيد.
حضرت فاطمه زهرا (س) نيز در کيفيت روزه داري مي فرمايند:« ما يصنع الصائم بصيامه اذا لم يصن لسانه و سمعه و بصره و جوارحه؛ روزه‏دارى كه زبان و گوش و چشم و جوارح خود را حفظ نكرده روزه‏اش به چه كارش خواهد آمد.»
امام صادق (ع) نيز در کيفيت روزه داري مي فرمايند: « اذا صمت فليصم سمعك و بصرك و شعرك و جلدك؛ آنگاه كه روزه مى‏گيرى بايد چشم و گوش و مو و پوست تو هم روزه‏دار باشند.«يعنى از گناهان پرهيز كند.»
حضرت امام محمد باقر (ع) روزه چهار گروه را ، روزه ناقص مي دانند و مي فرمايند:«  لا صيام لمن عصى الامام و لا صيام لعبد ابق حتى يرجع و لا صيام لامراة ناشزة حتى تتوب و لاصيام لولد عاق حتى يبر؛ روزه اين افراد كامل نيست: 1 - كسى كه امام (رهبر) را نافرمانى كند. 2 - بنده فرارى تا زمانى كه برگردد. 3 - زنى كه اطاعت‏شوهر نكرده تا اينكه توبه كند. 4 - فرزندى كه نافرمان شده تا اينكه فرمانبردار شود.»
حضرت علي (ع)، روزه واقعي را پرهيز از حرامها مي دانند و مي فرمايند:« الصيام اجتناب المحارم كما يمتنع الرجل من الطعام و الشراب؛ روزه پرهيز از حرامها است همچنانكه شخص از خوردنى و نوشيدنى پرهيز مى‏كند.»
هشتمين امام شيعيان، حضرت امام رضا (ع) نيز در رابطه با شرايط روزه و روزه داري مي فرمايند:« بدان (اى روزه‏دار) خداى رحمتت كند، كه براستى روزه ستر و حجابى است، كه خداوند او را بر زبانها و گوشها و چشمها و ساير جوارح زده است، هرگاه معتاد بر زشتي ها و شر و فساد باشند، (چون زبان و گوش و چشم و ساير جوارح هرگاه تحت كنترل دقيق ايمان و دين شخص باشند، از شر آنان كاملا در امان مى‏باشد) كه طهارت (و حجاب صوم) بر اسماع و ابصار و غيره، او را از آتش جهنم مى‏پوشاند و حجابى محكم از آتش براى او خواهند شد. به تحقيق خداوند بر هر «آدم‏» خسته‏اى براى روزه گرفتن حقى مقرر فرموده است، پس اگر آن حق را اداء كند (و به خوبى حق روزه‏دارى را به جاى آورد) هرآينه صائم و روزه‏دار است، (يعنى به جاى آورده حق روزه را) و هر كس بعضى از آن شرايط را ترك نموده، از فضيلت و ثواب روزه‏اش به قدر و به حسب آنچه ترك كرده كاسته است.
از نگاه امام علي (ع)، روزه واقعي، پرهيز از حرامها است؛« الصيام اجتناب المحارم كما يمتنع الرجل من الطعام و الشراب؛ روزه پرهيز از حرامها است هم چنان كه شخص از خوردنى و نوشيدنى پرهيز مى‏كند.»
حضرت علي (ع) برترين روزه را روزه قلب مي دانند و مي فرمايند:« صوم القلب خير من صيام اللسان و صوم اللسان خير من صيام البطن؛ روزه قلب بهتر از روزه زبان است و روزه زبان بهتر از روزه شكم است.»
اميرالمومنين علي (ع) در جايي ديگر، روزه نفس را سودمندترين روزه ها مي دانند؛ صوم النفس عن لذات الدنيا انفع الصيام ؛ روزه نفس از لذتهاى دنيوى سودمندترين روزه‏هاست.»

روزه و خصال هفتگانه روزه داران
در حديثى حضرت اميرالمؤمنين (ع) از پيامبر خدا (ص) چنين نقل مى‏فرمايد كه پيامبر (ص) فرمود:« هيچ مؤمنى نيست كه ماه رمضان را فقط به حساب خدا روزه بگيرد، مگر آنكه خداى تبارك و تعالى هفت ‏خصلت را براى او واجب و لازم گرداند: 1- هر چه حرام در پيکرش باشد محو و ذوب گرداند، 2- به حمت‏خداى عزوجل نزديك مى‏شود، 3- (با روزه خويش) خطاى پدرش حضرت آدم را مى‏پوشاند، 4- خداوند لحظات جان كندن را بر وى آسان گرداند، 5- از گرسنگى و تشنگى روز قيامت در امان خواهد بود، 6- خداى عزوجل از خوراكي هاى لذيذ بهشتى او را نصيب دهد، 7- خداى و عزوجل برائت و بيزارى از آتش دوزخ را به او عطا فرمايد. (پرسش كننده در اين حديث مفصل، عالم يهودى بود) كه عرض كرد راست گفتى اى محمد.»

سخن پاياني: ماه مبارک رمضان نيز مي گذرد اما خوش به حال کساني که به حقيقت ماه مبارک رمضان پي برده و با درک حقايق اين ماه عزيز، عيوب خويش را پوشانده و گناهان خود را محو سازند، رمضان را در دل هاي خود با يک هيبت، ابهت، جلال، هيمنه و شکوه تلقي کرده و آلودگي هاي خود را در چشمه پاکي هاي رمضان شتسشو دهند، به مهماني خدا بروند و از برکات و رحمت هاي اين ماه بهره مند گردند، شب قدر را درک کنند و تقدير و سرنوشت خويش را رقم زنند. 
از خداوند بخشنده و مهربان مي خواهيم که هجران ماه مبارک رمضان را براي همه مومنان جبران نمايد و در روز عيد فطر، برکت ماه رمضان را براي همه روزه داران مقرر فرمايد.

استفاده از این مطلب با درج نام نویسنده و ذکر منبع بلامانع است.
  سایر مطالب